Welke vraagstukken leer je oplossen binnen watermanagement basis?
- Waarom ontstaat op de ene locatie wateroverlast en op de andere juist droogte?
- Hoe beïnvloeden grondwater, oppervlaktewater, bodem, landgebruik en klimaat elkaar binnen een watersysteem?
- Welke gegevens heb je nodig om hydrologische vraagstukken betrouwbaar te analyseren?
- Hoe vertaal je hydrologische analyses naar onderbouwde adviezen en passende maatregelen?
- Hoe combineer je open data, satellietinformatie en GIS tot één compleet beeld van een watersysteem?
Tijdens deze Blended Learning leer je hoe je complete watersystemen systematisch analyseert en onderbouwt met QGIS, open data en satellietinformatie. Je ontdekt hoe verschillende hydrologische processen elkaar beïnvloeden en hoe je deze samenhang vertaalt naar betrouwbare analyses, onderbouwde adviezen en passende maatregelen voor waterbeheer, klimaatadaptatie en ruimtelijke planvorming.
De theorie achter watersystemen
Een goede systeemanalyse begint met inzicht in de werking van het complete watersysteem. Je leert hoe neerslag, verdamping, infiltratie, grondwater, oppervlaktewater en afstroming met elkaar samenhangen en welke invloed bodem, geologie, hoogte en landgebruik hebben op de beschikbaarheid en beweging van water.
Daarnaast maak je kennis met hydrologische begrippen zoals stroomgebieden, waterscheidingen, waterbalansen en de onderlinge relaties tussen verschillende onderdelen van het watersysteem. Door deze processen te begrijpen kun je hydrologische analyses niet alleen uitvoeren, maar ook interpreteren, verschillende oplossingsrichtingen afwegen en vertalen naar onderbouwde adviezen.
Werken met open data en satellietinformatie
Een betrouwbare wateranalyse begint met de juiste data. Daarom werk je met actuele open datasets die veel worden gebruikt door waterschappen, provincies, gemeenten, adviesbureaus en kennisinstellingen. Je maakt kennis met digitale hoogtebestanden (DEM’s), AHN, Copernicus, satellietbeelden, landgebruiksdata, hydrologische basisgegevens en andere open databronnen.
Je leert hoe verschillende datasets elkaar aanvullen en worden gecombineerd tot één compleet beeld van een watersysteem. Daarnaast ontdek je welke databron het meest geschikt is voor verschillende hydrologische vraagstukken en hoe satellietinformatie kan worden ingezet om veranderingen in vegetatie, bodemvocht en waterbeschikbaarheid te monitoren.
Watersystemen analyseren in QGIS
Na de theoretische basis ga je zelf aan de slag in QGIS. Je leert open geodata combineren en analyseren om watersystemen ruimtelijk inzichtelijk te maken en hydrologische processen beter te begrijpen.
Je voert analyses uit naar onder andere stroomgebieden, afwatering, stroomrichtingen, riviernetwerken en bovenstroomse stroomgebieden. Daarnaast maak je kennis met technieken zoals Strahler Stream Order en Headwater Catchments om hydrologische processen nauwkeuriger te analyseren. Ook leer je hoe terugkerende analyses efficiënter kunnen worden uitgevoerd met de QGIS Processing Toolbox, Processing Scripts en Model Builder, zodat hydrologische workflows reproduceerbaar en eenvoudig kunnen worden toegepast.
Van analyse naar onderbouwd advies
Tijdens de Blended Learning werk je met realistische praktijkvoorbeelden en open datasets. Je kruipt in de rol van wateradviseur en werkt aan vraagstukken zoals die voorkomen bij waterschappen, provincies, gemeenten, drinkwaterbedrijven en adviesbureaus. Je analyseert de beschikbare gegevens, brengt de samenhang binnen het watersysteem in kaart en onderbouwt welke maatregelen het beste passen bij de situatie.
Je werkt onder andere aan opdrachten zoals:
- Analyseer waarom in een gebied zowel wateroverlast als droogte voorkomt en verklaar de samenhang binnen het watersysteem.
- Breng de relatie tussen grondwater, oppervlaktewater, bodem en landgebruik in kaart en beoordeel de gevolgen voor het watersysteem.
- Bepaal welke open datasets nodig zijn om een hydrologisch vraagstuk betrouwbaar te analyseren.
- Analyseer stroomgebieden, afwatering en bovenstroomse invloeden om de oorzaak van hydrologische knelpunten te achterhalen.
- Beoordeel welke maatregelen bijdragen aan duurzaam waterbeheer, klimaatadaptatie en een toekomstbestendig watersysteem.
- Stel voor een adviesbureau een onderbouwd watermanagementadvies op, inclusief kaarten, analyses en kansrijke maatregelen.
Na afloop beschik je over de praktische vaardigheden om complete watersystemen zelfstandig te analyseren, hydrologische vraagstukken integraal te beoordelen en ruimtelijke analyses te vertalen naar concrete adviezen en passende maatregelen voor waterbeheer, klimaatadaptatie en ruimtelijke planvorming.