GIS en Gasleidingen

Kabels en Leidingen

In deze cursus leer je hoe het gasleidingen­ netwerk is opgebouwd en hoe geografische informatiesystemen (GIS) worden ingezet binnen de gasinfrastructuur. Je ontdekt hoe je deze technologie kunt toepassen om te werken aan een slimmer, veiliger en toekomstbestendig gasnet.

Cursusduur: 2 dagen

Gegeven door:

Ad van Gils

GIS en het gasleidingnetwerk

Als vooropleiding is de kennis die in de cursus Intro GIS en Energie wordt behandeld zeer gewenst.

GIS (Geografisch Informatiesysteem) speelt een steeds belangrijkere rol binnen de gassector. Van het beheren van ondergrondse leidingen en drukstations tot het plannen van uitbreidingen en het minimaliseren van risico’s zoals lekkages of drukschommelingen – GIS biedt inzichten die gasnetwerken slimmer, veiliger en toekomstbestendiger maken.

Met geodata kunnen netbeheerders sneller en betrouwbaarder beslissingen nemen. Of het nu gaat om het lokaliseren van defecten, het bepalen van optimale leidingtracés of het analyseren van capaciteit en drukzones, GIS biedt de hulpmiddelen om het gasnet stabiel, veilig en efficiënt te houden.

In deze cursus leer je hoe GIS wordt ingezet binnen het gasleidingnetwerk en hoe je deze technologie toepast om bij te dragen aan een slimmer, veerkrachtiger en duurzamer gasnet.

Wat leer je in deze cursus over GIS en gasleidingen?

In deze cursus ontdek je hoe GIS-technologie wordt gebruikt bij het beheren, uitbreiden en optimaliseren van gasnetwerken. Je leert zowel de theoretische basis als de praktische toepassing van GIS binnen de gasinfrastructuur.

Wat je kunt verwachten:

GIS in de gassector – Leer hoe geodata wordt gebruikt om leidingen, drukstations, regelstations en afsluiters in kaart te brengen en te beheren.
GIS-tools en software voor netbeheer – Maak kennis met veelgebruikte GIS-platforms en ontdek hoe deze worden ingezet door gasnetbeheerders.
Toepassing van GIS bij tracéplanning en onderhoud – Ontdek hoe GIS helpt bij het identificeren van knelpunten, risico’s en onderhoudsprioriteiten.
Capaciteits- en veiligheidsanalyses – Leer hoe GIS ondersteunt bij drukberekeningen, risicomodellering en het verhogen van bedrijfszekerheid.

Met deze cursus ontwikkel je direct toepasbare kennis om GIS effectief in te zetten binnen de gassector. Of je nu werkt aan netbeheer, tracéontwikkeling of capaciteitsanalyse: je leert hoe GIS helpt bij beter onderbouwde keuzes.

Waarom kiezen voor deze cursus GIS en Gas?

Er bestaan veel manieren om je te verdiepen in GIS, maar deze cursus onderscheidt zich door de sterke focus op praktische toepassingen binnen gasnetwerken. Zowel beginners als professionals bouwen hier waardevolle, direct toepasbare vaardigheden op.

Wat maakt deze cursus uniek?

  • Realistische praktijksituaties – Theorie wordt gecombineerd met cases uit de gassector, zodat je meteen ziet hoe GIS wordt ingezet in beheer- en uitbreidingsprojecten.
  • Lessen van experts in GIS en netbeheer – De docenten hebben ruime ervaring in geo-informatie, ondergrondse infrastructuur en gastransport & -distributie.
  • Direct toepasbare kennis – Je leert hoe GIS wordt ingezet voor drukzones, assetmanagement, onderhoudsplanning en optimalisatie van gasleidingen.

Deze cursus is perfect voor professionals die GIS willen gebruiken om slimmere, veiligere en toekomstbestendige keuzes te maken binnen het gasnet.

De basis van GIS voor gasleidingnetwerken

GIS is veel meer dan een kaartensysteem: het is een krachtig instrument om complexe ondergrondse leidingnetwerken inzichtelijk te maken. Netbeheerders gebruiken GIS om nauwkeuriger beslissingen te nemen en toekomstige uitbreidingen en onderhoud beter te plannen.

Hoe GIS wordt ingezet voor gasleidingen?

  • Ruimtelijke analyses voor storings- en risicobeheer – GIS brengt kwetsbare leidingsegmenten, potentiele lekkagezones en risicogebieden in beeld.
  • Slim gebruik van geodata voor tracĂ©planning – GIS ondersteunt bij het bepalen van veilige, efficiĂ«nte en kosteneffectieve routes voor nieuwe gasleidingen.
  • GIS en assetmanagement – Van regionale transportleidingen tot distributieleidingen en afsluiters: GIS maakt monitoring, inspectie en onderhoud overzichtelijker.
  • Snellere storingsdetectie en onderhoudsprioritering – Door GIS te koppelen met sensordata en drukmetingen kunnen afwijkingen sneller worden opgespoord en opgelost.

Met deze basisprincipes kun je GIS inzetten om een stabieler, veiliger en toekomstbestendig gasnet te realiseren.

Het belang van GIS bij de uitbreiding van het gasleidingnetwerk?

De rol van gas verandert door energietransitie, verduurzaming en de mogelijke inzet van groen gas en waterstof. Daarmee groeit de noodzaak om gasnetwerken te moderniseren, om te bouwen en geschikt te maken voor toekomstige energiedragers. GIS speelt hierin een cruciale rol door netbeheerders te ondersteunen bij planning, risicoanalyse en capaciteitstoetsing.

Hoe GIS bijdraagt aan uitbreiding en modernisering:

  • Capaciteitsplanning en netversterking – Analyseer waar leidingen of stations moeten worden uitgebreid, vervangen of aangepast.
  • Optimalisatie van leidingroutes – GIS combineert geografische, technische en omgevingsdata om de beste tracĂ©s te bepalen.
  • Ondersteuning bij integratie van groen gas en waterstof – GIS helpt bij het inschatten van inpassingsmogelijkheden en netimpact.
  • Beperking van omgevingsimpact – GIS maakt het mogelijk om rekening te houden met bodemgesteldheid, bebouwing, vergunningseisen en veiligheidszones.

Slimme gasnetwerken en de rol van GIS

De energietransitie vraagt om flexibele en slimme gasnetten. Moderne netten gebruiken GIS om real-time inzicht te bieden, drukzones te optimaliseren en afwijkingen sneller te detecteren. GIS vormt daarmee een essentiële bouwsteen van toekomstgericht netbeheer.

Hoe GIS smart gas grids ondersteunt:

  • Real-time monitoring en storingsmanagement – GIS helpt bij het sneller lokaliseren van drukdalingen, lekkages en ongewenste patronen.
  • Vraag- en aanbodbeheer – Door geodata te combineren met verbruiks- en productieprofielen kunnen netbeheerders beter inspelen op fluctuaties.
  • Integratie van decentrale invoeding – GIS toont waar groen gas of waterstof veilig en efficiĂ«nt kan worden ingevoed in het net.

GIS-software en praktische toepassingen

Voor effectief GIS-gebruik in de gassector is de juiste software essentieel. De belangrijkste platforms ondersteunen visualisatie, storingsregistratie, capaciteitstoetsing en assetmanagement.

  • ArcGIS, SmallWorld en QGIS – Veelgebruikte tools voor het analyseren en beheren van leidingnetwerken en kritieke assets.
  • Realtime monitoring met GIS – Systemen die netbeheerders helpen bij het snel detecteren van afwijkingen en het optimaliseren van operationele processen.

Inschrijven






    Korting: 10% bij 3 cursisten
    15% vanaf 4 cursisten

    € 1195,- Excl. btw

    € 1195,- Excl. btw

    Dagindeling

    Dag 1 – Basis, netwerkstructuur GIS en Gas

    Introductie in gasnetwerken
    • Opbouw van het gasleidingennetwerk (lage-, midden- en hogedruk)
    • Belangrijkste netwerkcomponenten: leidingen, afsluiters, regelstations, meet- en mengstations, drukreduceerstations
    • Wettelijke en technische randvoorwaarden (veiligheidszones, NEN-normen, inspectie- en onderhoudsrichtlijnen)
    Basis van GIS voor gasleidingen
    • Wat is GIS en waarom is het essentieel voor gasnetbeheer
    • Datalagen, kaartprojecties, topologie
    • Visualiseren van leidingen, assets en netwerkcomponenten
    GIS-tools en software
    • Werken met ArcGIS, QGIS en SmallWorld
    • Importeren, beheren en analyseren van netwerkdata
    • Standaard workflows van gasnetbeheerders (mutatiebeheer, leidingregistratie, storingsonderzoek)
    Analyse en dataverwerking
    • In kaart brengen van leidingroutes en assets
    • Interpreteren van geodata en netdocumentatie (P&ID’s, leidingadministratie, bodeminformatie)
    • Basis ruimtelijke analyses (buffering, intersecties, thematische kaarten)
    Veiligheid en risicobepaling met GIS
    • Identificeren van kwetsbare leidingsegmenten (corrosierisico, veroudering, drukzones)
    • Locatie-analyse voor risicogebieden (lekkagerisico, bodemgesteldheid, graafschade)
    • Gebruik van GIS-modellen voor eerste risicoberekeningen

    Dag 2 – Toepassing, tracéplanning & geavanceerde analyses

    Tracéontwerp met GIS
    • Bepalen van optimale routes voor nieuwe elektriciteitskabels
    • Afwegingen: bodemdata, bebouwing, ecologie, vergunningen
    • Praktijkoefening: ontwerpen van een kabeltracĂ©
    Capaciteitsanalyse en netuitbreiding
    • GIS gebruiken voor belasting- en capaciteitsplanning
    • Visualiseren van knelpunten en toekomstige uitbreidingsbehoeften
    • GIS bij integratie van zonne- en windparken
    Assetmanagement en onderhoudsplanning
    • Asset-registratie en lifecycle-beheer in GIS
    • Storings- en inspectiedata koppelen aan geografische kaarten
    • Prioriteren van onderhoud op basis van risico en impact
    Smart grids & realtime GIS
    • GIS in slimme elektriciteitsnetwerken
    • Realtime monitoring, storingsdetectie en datakoppelingen
    • Voorbeelden van GIS-gestuurde smart-grid-oplossingen
    Praktische cases & eindopdracht
    • Uitwerken van een realistische netbeheer-case
    • Integratie van alle behandelde onderwerpen
    • Bespreken van resultaten en best practice
    Cursusduur: 2 dagen
    Schrijf me in

    Leerdoelen

    • Ondergrondse gasinfrastructuur in kaart brengen
    • Je kunt gasleidingen, afsluiters, drukstations, regelstations en andere netwerkcomponenten nauwkeurig visualiseren en analyseren met behulp van GIS.
    • Ruimtelijke analyses uitvoeren voor veiligheid, capaciteit en risicobeoordeling
    • Je leert knelpunten, drukrisico’s, kwetsbare leidingsegmenten en potentieel storings- of lekkagegevoelige situaties te identificeren met geodata en analysemodellen.
    • GIS toepassen voor tracĂ©ontwerp en netwerkuitbreiding
    • Je kunt optimale routes bepalen voor nieuwe gasleidingen op basis van omgevingsfactoren, bodemdata, regelgeving, veiligheidszones en technische randvoorwaarden.
    • Onderhoudsplanning en assetmanagement ondersteunen met GIS
    • Je ontdekt hoe GIS wordt gebruikt om onderhoud te prioriteren, defecten te voorspellen en assets zoals leidingen, stations, afsluiters en drukregelaars gedurende hun levenscyclus te monitoren.
    • Gebruik van GIS-software en -tools binnen gasnetbeheer
    • Je kunt werken met veelgebruikte GIS-platformen (zoals ArcGIS, QGIS of SmallWorld) en begrijpt welke functionaliteiten relevant zijn voor het beheer van gasnetwerken.
    • GIS inzetten voor modernisering van het gasnet (groen gas, waterstof, drukoptimalisatie, smart gas grids)
    • Je leert hoe GIS wordt gebruikt om duurzame gassen te integreren, netcapaciteit en drukzones te beoordelen en slimme gasnetwerken te ondersteunen.
    Profiel foto van Suzy Palmer-Smith. Onze Opleidingscoördinator Internationaal

    Meer informatie?

    Heb je vragen over de inhoud van de cursus? Of twijfel je of de cursus aansluit bij jouw leerdoelen of wensen? Liever incompany of een privé cursus? We helpen je graag verder.

    FAQ's over GIS en Gas

    GIS combineert leidingdata, meetwaarden en omgevingsinformatie om afwijkingen snel te lokaliseren. Door druk- en flowdata te koppelen aan geografische kaarten kunnen potentiële lekkages of risicovolle leidingsegmenten sneller worden geïdentificeerd en opgevolgd.

    De cursus behandelt onder andere ArcGIS, QGIS en GE SmallWorld. Je leert deze tools in te zetten voor het visualiseren van leidingnetwerken, uitvoeren van risicoanalyses, plannen van onderhoud en ontwikkelen van nieuwe tracés.

    Na afronding kun je leidingen, kleppen, drukregelaars en andere assets beheren via GIS, storingen prioriteren, lifecycle-informatie analyseren en onderhoudsplannen ondersteunen met ruimtelijke data.

    Ja. De cursus laat zien hoe GIS wordt gebruikt om locaties voor groengasinjectie of waterstofbijmenging te beoordelen, de impact op leidingcapaciteit te analyseren en te bepalen welke delen van het netwerk geschikt zijn voor toekomstige energiedragers.