GNSS vormt de basis voor moderne satellietpositionering en wordt wereldwijd gebruikt voor navigatie, landmeten en Geo-ICT-toepassingen. In deze Blended Learning leer je hoe systemen zoals GPS en Galileo werken, hoe een positie met satellieten wordt bepaald en welke factoren de nauwkeurigheid beïnvloeden. Ook maak je kennis met technieken zoals DGNSS, RTK en PPP en leer je GNSS-resultaten op de juiste manier te beoordelen en gebruiken.
Tijdens deze Blended Learning maak je kennis met de principes achter GNSS en satellietpositionering. Je ontdekt hoe satellieten, grondstations, referentiestelsels en ontvangers samenwerken om overal op aarde posities te kunnen bepalen.
Daarbij gaat het niet alleen om het verkrijgen van een coördinaat. Je onderzoekt ook hoe een GNSS-positie tot stand komt, welke fouten en onzekerheden daarbij optreden en waarom de nauwkeurigheid kan variëren van enkele meters tot centimeters.
GNSS is de verzamelnaam voor satellietsystemen waarmee wereldwijd posities kunnen worden bepaald. Je maakt kennis met de belangrijkste systemen: het Amerikaanse GPS, het Europese Galileo, het Russische GLONASS en het Chinese BeiDou.
Je leert hoe deze systemen op hoofdlijnen zijn opgebouwd uit satellieten, een grondsegment en gebruikers met GNSS-ontvangers. Ook kijk je naar de satellietconstellaties en naar de manier waarop satellieten continu signalen uitzenden waarmee een ontvanger afstanden tot verschillende satellieten kan bepalen.
Moderne GNSS-ontvangers kunnen signalen van meerdere satellietsystemen tegelijkertijd gebruiken. Je ontdekt waarom dit de beschikbaarheid, betrouwbaarheid en nauwkeurigheid van satellietpositionering kan verbeteren.
Een GNSS-ontvanger bepaalt zijn positie door signalen van meerdere satellieten te ontvangen. Daarbij speelt zeer nauwkeurige tijdmeting een centrale rol. Uit het verschil tussen het moment waarop een signaal wordt uitgezonden en ontvangen kan de afstand tussen satelliet en ontvanger worden afgeleid.
Je leert hoe uit afstanden tot meerdere satellieten uiteindelijk een driedimensionale positie kan worden berekend. Daarbij maak je kennis met begrippen zoals satellietbanen, satellietklokken, pseudoranges en trilateratie.
Ook ontdek je waarom minimaal vier satellieten nodig zijn om naast de drie positiecomponenten ook de klokafwijking van de ontvanger te kunnen bepalen.
Het doel is niet om alle achterliggende berekeningen zelf volledig af te leiden. Het gaat erom dat je begrijpt welke metingen een GNSS-ontvanger uitvoert en hoe daaruit uiteindelijk een positie ontstaat.
Een GNSS-positie is nooit volledig foutloos. Het signaal legt een lange weg af van de satelliet naar de ontvanger en wordt onderweg door verschillende factoren beïnvloed.
Je maakt kennis met belangrijke foutenbronnen zoals afwijkingen in satellietbanen en satellietklokken, vertraging van signalen in de ionosfeer en troposfeer, multipath en verstoring of afscherming van signalen door gebouwen, bomen en andere objecten.
Daarnaast kijk je naar de geometrische verdeling van satellieten aan de hemel. Je leert waarom een goede satellietgeometrie belangrijk is en maakt kennis met begrippen zoals DOP (Dilution of Precision).
Hiermee leer je GNSS-resultaten niet alleen af te lezen, maar ook kritisch te beoordelen. Een ontvanger kan immers een positie tonen terwijl de omstandigheden voor een nauwkeurige meting niet optimaal zijn.
Voor navigatie is een nauwkeurigheid van enkele meters vaak voldoende. Binnen landmeetkunde, infrastructuur en andere geodetische toepassingen zijn echter vaak veel nauwkeurigere posities nodig.
Je maakt daarom kennis met verschillende technieken waarmee GNSS-metingen kunnen worden verbeterd. Je leert op hoofdlijnen hoe DGNSS gebruikmaakt van correcties vanuit bekende referentiepunten en hoe RTK (Real Time Kinematic) centimeternauwkeurige positionering mogelijk kan maken.
Ook Network RTK komt aan bod, waarbij een netwerk van permanente GNSS-referentiestations wordt gebruikt om correcties voor een groter gebied beschikbaar te stellen. Daarnaast maak je kennis met PPP (Precise Point Positioning), waarbij nauwkeurige satellietbaan- en klokinformatie wordt gebruikt om zonder een lokaal referentiestation zeer nauwkeurige posities te bepalen.
Je leert welke methode geschikt is voor verschillende toepassingen en welke voorwaarden en beperkingen daarbij een rol spelen.
Een GNSS-ontvanger levert niet zomaar een positie. Iedere positie is gekoppeld aan een geodetisch referentiestelsel. Om GNSS-metingen correct te kunnen combineren met andere geografische gegevens is het daarom belangrijk te begrijpen binnen welk referentiekader de coördinaten zijn bepaald.
Je maakt kennis met de relatie tussen GNSS, mondiale referentiestelsels en nationale coördinatenstelsels. Daarbij wordt de verbinding gelegd met begrippen zoals WGS84, ETRS89 en het Nederlandse RD-stelsel.
Ook hoogte komt aan bod. GNSS bepaalt in eerste instantie een ellipsoïdische hoogte. Deze is niet hetzelfde als de hoogte ten opzichte van bijvoorbeeld NAP. Je leert waarom voor de omzetting tussen verschillende soorten hoogte een geoïdemodel nodig is.
Hiermee wordt de verbinding gelegd tussen satellietpositionering en de geodetische referenties die binnen landmeetkunde, GIS en andere Geo-ICT-toepassingen worden gebruikt.
Tijdens de Blended Learning werk je met voorbeelden en echte GNSS-data waarmee je de theorie koppelt aan de praktijk. Je onderzoekt satellietconstellaties, positioneringskwaliteit, foutenbronnen en verschillende methoden om de nauwkeurigheid van GNSS te verbeteren.
Je werkt onder andere aan opdrachten zoals:
Na afloop begrijp je hoe GNSS en satellietpositionering werken, hoe uit satellietsignalen een positie wordt bepaald en welke factoren de nauwkeurigheid en betrouwbaarheid beïnvloeden. Je kunt verschillende GNSS-methoden en nauwkeurigheidsniveaus onderscheiden en begrijpt hoe GNSS-posities gekoppeld zijn aan geodetische referentiestelsels en worden toegepast binnen landmeetkunde en Geo-ICT.
Je ontvangt persoonlijke begeleiding. Na je aanmelding neemt onze cursuscoördinator contact met je op om je eerste sessie in te plannen.
Heb je vragen over de inhoud van de cursus? Of twijfel je of de cursus aansluit bij jouw leerdoelen of wensen? Liever incompany of een privé cursus? We helpen je graag verder.
GPS is het Amerikaanse satellietnavigatiesysteem. GNSS is de verzamelnaam voor alle wereldwijde satellietnavigatiesystemen. Naast GPS vallen daar onder andere het Europese Galileo, het Russische GLONASS en het Chinese BeiDou onder. Moderne ontvangers kunnen signalen van meerdere systemen tegelijkertijd gebruiken, waardoor meer satellieten beschikbaar zijn en de positionering betrouwbaarder kan worden.
GNSS-satellieten zenden signalen uit waarin onder andere zeer nauwkeurige tijd- en baaninformatie is opgenomen. Een ontvanger bepaalt hoe lang verschillende satellietsignalen onderweg zijn geweest en leidt daar afstanden uit af. Met signalen van minimaal vier satellieten kunnen de driedimensionale positie en de klokafwijking van de ontvanger worden berekend.
De nauwkeurigheid wordt beïnvloed door onder andere satellietgeometrie, atmosfeer, satellietbanen en -klokken, multipath en de omgeving waarin wordt gemeten. Een gewone GNSS-positie is vaak op meterniveau nauwkeurig. Met correctietechnieken zoals DGNSS, RTK en Network RTK of nauwkeurige technieken zoals PPP kan onder geschikte omstandigheden een veel hogere nauwkeurigheid worden bereikt.
GNSS bepaalt een hoogte ten opzichte van een wiskundige ellipsoïde. NAP-hoogten zijn gekoppeld aan een fysische hoogtereferentie die samenhangt met het zwaartekrachtsveld van de aarde. Met behulp van een geoïde- of hoogtetransformatiemodel kan een ellipsoïdische GNSS-hoogte worden omgezet naar een hoogte die aansluit op NAP.
