Surface Water: stroomgebiedafbakening uit een DEM
Water volgt altijd de weg van de minste weerstand. Maar hoe bepaal je welke gebieden afwateren naar een rivier, beek of meer? In deze blended learning leer je hoe je met een Digital Elevation Model (DEM), WhiteboxTools en QGIS automatisch stroomgebieden en afwateringsnetwerken afleidt. Je krijgt inzicht in de beweging van oppervlaktewater en legt daarmee een stevige basis voor hydrologische analyses, waterbeheer en ruimtelijke planvorming.
Oppervlaktewater speelt een cruciale rol binnen waterbeheer, klimaatadaptatie en ruimtelijke inrichting. Om waterstromen goed te begrijpen, is inzicht nodig in hoe regenwater zich door het landschap verplaatst en welke gebieden afwateren naar beken, rivieren en meren. Digitale hoogtebestanden (DEM’s) vormen daarbij de basis voor hydrologische analyses.
In deze blended learning leer je hoe je met QGIS en WhiteboxTools stroomgebieden, afwateringsnetwerken en waterstromen automatisch afleidt uit een Digital Elevation Model (DEM). Je werkt met hydrologische analysetechnieken zoals flow direction, flow accumulation en watershed delineation om inzicht te krijgen in de natuurlijke afwatering van een gebied.
Tijdens praktijkgerichte opdrachten ontdek je hoe digitale hoogtegegevens worden voorbereid, hydrologisch worden gecorrigeerd en gebruikt voor het modelleren van oppervlaktewater. Deze technieken worden wereldwijd toegepast binnen waterbeheer, infrastructuur, natuurbeheer en klimaatadaptatie.
Na afloop beschik je over de praktische vaardigheden om zelfstandig hydrologische analyses uit te voeren en oppervlaktewatersystemen te analyseren met open-source GIS-software.
Tijdens deze blended learning leer je hoe je digitale hoogtebestanden gebruikt om de beweging van oppervlaktewater te analyseren. Je ontwikkelt praktische vaardigheden waarmee je hydrologische analyses uitvoert en stroomgebieden automatisch afbakent.
Je begint met het voorbereiden en controleren van een Digital Elevation Model (DEM). Vervolgens leer je hydrologische correcties uitvoeren, zoals het vullen van sinks en het optimaliseren van hoogtegegevens voor verdere analyse.
Daarna werk je met WhiteboxTools en QGIS om flow direction en flow accumulation te berekenen. Op basis daarvan leid je afwateringsnetwerken en stroomgebieden af en krijg je inzicht in de natuurlijke afwatering van een landschap.
Tot slot leer je de resultaten interpreteren en visualiseren, zodat je hydrologische analyses kunt toepassen binnen waterbeheer, ruimtelijke planvorming, klimaatadaptatie en infrastructuurprojecten.
Deze blended learning combineert flexibel online leren met praktijkgerichte oefeningen waarin je werkt met echte hoogtebestanden en hydrologische datasets. Je leert niet alleen de theorie achter hydrologische analyses, maar past deze direct toe binnen QGIS en WhiteboxTools.
Door zelfstandig opdrachten uit te voeren ontwikkel je inzicht in de werking van oppervlaktewatersystemen en leer je hoe digitale hoogtegegevens kunnen worden gebruikt voor het modelleren van waterstromen en stroomgebieden. Tijdens de begeleide sessies ontvang je praktische tips en persoonlijke begeleiding van een ervaren docent.
Na afloop kun je zelfstandig stroomgebieden afbakenen, afwateringsnetwerken analyseren en hydrologische kaarten maken die gebruikt kunnen worden binnen waterbeheer, klimaatadaptatie en ruimtelijke projecten.
Je ontvangt persoonlijke begeleiding. Na je aanmelding neemt onze cursuscoördinator contact met je op om je eerste sessie in te plannen.
Heb je vragen over de inhoud van de cursus? Of twijfel je of de cursus aansluit bij jouw leerdoelen of wensen? Liever incompany of een privé cursus? We helpen je graag verder.
Een Digital Elevation Model (DEM) is een digitaal hoogtebestand dat de hoogte van het aardoppervlak weergeeft. DEM’s vormen de basis voor hydrologische analyses, omdat ze inzicht geven in de richting waarin water stroomt en helpen bij het afbakenen van stroomgebieden en afwateringsnetwerken.
Tijdens deze blended learning werk je met QGIS en WhiteboxTools. Met deze open-source software voer je hydrologische analyses uit, bereid je digitale hoogtebestanden voor en bereken je onder andere stroomrichting, stroomaccumulatie en stroomgebieden.
De technieken uit deze blended learning worden toegepast binnen waterbeheer, klimaatadaptatie, civiele techniek, natuurbeheer en ruimtelijke planvorming. Ze helpen bij het analyseren van oppervlaktewater, het beoordelen van waterafvoer en het ondersteunen van besluitvorming rondom watergerelateerde projecten.
Nee, uitgebreide kennis van hydrologie is niet vereist. Basiskennis van QGIS is wel aanbevolen. De hydrologische principes en analysetechnieken worden stap voor stap uitgelegd, zodat je de opgedane kennis direct kunt toepassen in de praktijk.
