Home » Blended Learning » Overstromingen

Overstromingen

Extreme neerslag, hogere rivierafvoeren en klimaatverandering zorgen ervoor dat overstromingen en wateroverlast steeds vaker voorkomen. Welke gebieden lopen het grootste risico? Welke infrastructuur is kwetsbaar? En welke maatregelen maken een gebied klimaatbestendig?

Tijdens deze Blended Learning leer je hoe je met QGIS overstromingsrisico's analyseert en onderbouwt. Je combineert digitale hoogtebestanden, hydrologische modellen, open geodata en overstromingssimulaties om kwetsbare gebieden en de effecten van verschillende klimaatscenario's inzichtelijk te maken. Vervolgens vertaal je deze analyses naar onderbouwde adviezen, passende maatregelen en effectieve maatregelenpakketten voor klimaatadaptatie, waterveiligheid en ruimtelijke planvorming.

Welke problemen los je op met Overstromingen analyse met QGIS?

  • Welke gebieden lopen het grootste risico op overstromingen tijdens extreme neerslag of hoge rivierafvoeren?
  • Welke woonwijken, infrastructuur en vitale voorzieningen zijn het meest kwetsbaar voor wateroverlast?
  • Waar kunnen waterberging en klimaatadaptieve maatregelen het grootste effect hebben?
  • Hoe veranderen overstromingsrisico’s onder verschillende klimaatscenario’s?
  • Welke maatregelen beperken het overstromingsrisico het meest binnen een stroomgebied?

Tijdens deze Blended Learning leer je hoe je deze vraagstukken analyseert en onderbouwt met QGIS. Je combineert digitale hoogtebestanden, open geodata, hydraulische modellen en overstromingssimulaties om overstromingsrisico’s inzichtelijk te maken. Vervolgens vertaal je deze analyses naar onderbouwde adviezen, passende maatregelen en effectieve maatregelenpakketten voor klimaatadaptatie, waterveiligheid en ruimtelijke planvorming.

De theorie achter overstromingsrisico’s

Een goede overstromingsanalyse begint met inzicht in de processen die leiden tot wateroverlast en overstromingen. Je maakt kennis met belangrijke hydrologische en hydraulische begrippen zoals afvoer, waterdiepte, stroomsnelheid, retentie, terugkeertijden, piekafvoeren en overstromingskansen.

Daarnaast leer je hoe klimaatverandering, bodemdaling, verstedelijking en de inrichting van een stroomgebied het overstromingsrisico beïnvloeden. Door deze processen te begrijpen kun je analyseresultaten niet alleen uitvoeren, maar ook verschillende klimaatscenario’s vergelijken en vertalen naar betrouwbare risicoanalyses, onderbouwde adviezen en passende maatregelen.

Werken met open data en hydraulische modellen

Een betrouwbare overstromingsanalyse begint met de juiste data. Daarom werk je met actuele open datasets die veel worden gebruikt door waterschappen, provincies, gemeenten en adviesbureaus. Je maakt onder andere kennis met AHN, Copernicus DEM, KNMI-neerslaggegevens, Waterinfo, BGT, OpenStreetMap en hydraulische modelresultaten uit bijvoorbeeld HEC-RAS.

Je leert hoe verschillende databronnen en modelresultaten worden gecombineerd om een compleet beeld van een stroomgebied te krijgen. Daarnaast ontdek je hoe hydraulische modellen kunnen worden gebruikt om de huidige situatie te analyseren, klimaatscenario’s door te rekenen en besluitvorming rondom klimaatadaptatie en waterveiligheid te ondersteunen.

Overstromingsanalyse uitvoeren in QGIS

Na de theoretische basis ga je zelf aan de slag in QGIS. Je leert hydraulische modelresultaten, digitale hoogtebestanden en open geodata combineren om overstromingsrisico’s, waterdieptes, stroomsnelheden en kwetsbare gebieden inzichtelijk te maken.

Je voert analyses uit zoals inundatieanalyses, risicoanalyses, scenariovergelijkingen en kwetsbaarheidsanalyses. Daarnaast leer je hoe hulpmiddelen zoals de Crayfish-plugin worden ingezet om hydraulische modelresultaten te visualiseren en verschillende klimaatscenario’s met elkaar te vergelijken. Het doel van de analyse is niet alleen om overstromingsrisico’s zichtbaar te maken, maar ook om besluitvorming te ondersteunen en de meest effectieve maatregelen voor klimaatadaptatie te onderbouwen.

Van analyse naar onderbouwd advies

Tijdens de Blended Learning werk je met realistische praktijkvoorbeelden en open datasets. Je kruipt in de rol van hydrologisch adviseur en werkt aan vraagstukken zoals die voorkomen bij waterschappen, provincies, gemeenten en adviesbureaus. Je analyseert de beschikbare gegevens, beoordeelt mogelijke maatregelen, vergelijkt verschillende klimaatscenario’s en onderbouwt welk maatregelenpakket het beste past bij de situatie.

Je werkt onder andere aan opdrachten zoals:

  • Een gemeente wil weten welke woonwijken het grootste risico lopen op wateroverlast tijdens extreme neerslag. Analyseer de risico’s en onderbouw mogelijke maatregelen.
  • Een waterschap onderzoekt waar extra waterberging nodig is om piekafvoeren te verminderen.
  • Analyseer voor een provincie welke infrastructuur en vitale voorzieningen het meest kwetsbaar zijn voor overstromingen.
  • Vergelijk verschillende klimaatscenario’s en beoordeel de gevolgen voor overstromingsrisico’s en waterveiligheid.
  • Onderzoek welke klimaatadaptieve maatregelen het grootste effect hebben op het verminderen van overstromingsrisico’s binnen een stroomgebied.
  • Stel voor een adviesbureau een onderbouwd advies op voor klimaatadaptatie en waterveiligheid, inclusief risicokaarten, kansrijke maatregelen en een passend maatregelenpakket.

Na afloop beschik je over de praktische vaardigheden om overstromingsrisico’s zelfstandig te analyseren, klimaatscenario’s te beoordelen en ruimtelijke analyses te vertalen naar concrete adviezen, passende maatregelen en goed onderbouwde besluitvorming voor klimaatadaptatie, waterveiligheid en ruimtelijke planvorming.

Inschrijven

€395,-
  • Start: 1 uur online sessie
  • Zelfstudie: Cursusmateriaal bekijken
  • Einde: 1 uur online sessie
Inschrijven voor deze cursus

Je ontvangt persoonlijke begeleiding. Na je aanmelding neemt onze cursuscoördinator contact met je op om je eerste sessie in te plannen.

Leerdoelen

  • Overstromingsrisico’s analyseren met behulp van QGIS, hydraulische modellen, digitale hoogtebestanden (DEM’s) en open geodata.
  • Open datasets, zoals AHN, Copernicus DEM, KNMI-neerslaggegevens, Waterinfo en hydraulische modelresultaten, combineren om kwetsbare gebieden en overstromingsrisico’s ruimtelijk te onderzoeken.
  • Inundatieanalyses, risicoanalyses, scenariovergelijkingen en visualisaties uitvoeren om de gevolgen van extreme neerslag en hoge rivierafvoeren inzichtelijk te maken.
  • Ruimtelijke analyses uitvoeren waarmee de effecten van klimaatadaptieve maatregelen, waterberging en andere oplossingen voor waterveiligheid kunnen worden onderbouwd.
  • Overstromingsanalyses vertalen naar concrete adviezen, passende maatregelen en onderbouwde besluitvorming voor klimaatadaptatie, waterveiligheid en ruimtelijke planvorming.

Meer informatie?

Heb je vragen over de inhoud van de cursus? Of twijfel je of de cursus aansluit bij jouw leerdoelen of wensen? Liever incompany of een privé cursus? We helpen je graag verder.

FAQ's Blended Learning Overstromingen Analyse met QGIS

Deze Blended Learning helpt je bij het analyseren van vraagstukken zoals wateroverlast na extreme neerslag, overstromingen door hoge rivierafvoeren, kwetsbare woonwijken en infrastructuur, waterberging en klimaatadaptatie. Je leert hoe je deze risico’s onderzoekt en onderbouwt met QGIS, open geodata en hydraulische modellen.

 

Met QGIS combineer je digitale hoogtebestanden (DEM’s), hydraulische modelresultaten, open geodata en neerslaggegevens om overstromingsrisico’s inzichtelijk te maken. Je analyseert waterdieptes, stroomsnelheden, inundatiegebieden en kwetsbare locaties en vertaalt deze naar onderbouwde adviezen voor waterveiligheid en klimaatadaptatie.

Tijdens de cursus werk je met open datasets zoals AHN, Copernicus DEM, KNMI-neerslaggegevens, Waterinfo, BGT, OpenStreetMap en hydraulische modelresultaten, bijvoorbeeld uit HEC-RAS. Deze gegevens worden veel gebruikt door waterschappen, provincies, gemeenten en adviesbureaus voor overstromings- en risicoanalyses.

Ja. Klimaatadaptatie vormt een belangrijk onderdeel van deze cursus. Je leert hoe je de gevolgen van extreme neerslag en klimaatverandering analyseert, verschillende klimaatscenario’s vergelijkt en onderbouwt welke maatregelen het meest bijdragen aan een klimaatbestendig watersysteem.

Na afloop kun je overstromingsrisico’s analyseren, hydraulische modelresultaten interpreteren, kwetsbare gebieden en infrastructuur in kaart brengen en de resultaten vertalen naar concrete adviezen, passende maatregelen en onderbouwde besluitvorming voor waterveiligheid, klimaatadaptatie en ruimtelijke planvorming.