Watermanagement draait om het begrijpen, beheren en duurzaam gebruiken van water in onze leefomgeving. Daarbij spelen grondwater, oppervlaktewater, neerslag, verdamping, infiltratie en afstroming allemaal een rol. Met Geo-ICT kunnen deze onderdelen van het watersysteem in samenhang worden bekeken en geanalyseerd.
Een belangrijk onderdeel is het analyseren van de invloed van het landschap op de beweging van water. Je gaat onder andere aan de slag met hoogtemodellen, waterscheidingen, stroomgebieden, stroomrichting en stroomaccumulatie. Hiermee krijg je inzicht in waar water vandaan komt, waar het naartoe stroomt en waar mogelijke knelpunten kunnen ontstaan.
Het watersysteem en de rol van Geo-ICT
Watermanagement begint met inzicht in het watersysteem. Neerslag kan infiltreren in de bodem, worden opgeslagen als grondwater of via het maaiveld en oppervlaktewater worden afgevoerd. Hoogte, bodem, landgebruik en menselijke ingrepen bepalen mede hoe water zich door een gebied beweegt.
Met GIS kunnen deze verschillende onderdelen ruimtelijk met elkaar worden verbonden. Hoogtegegevens, bodemkaarten, waterlopen, grondwatergegevens, landgebruik en neerslagdata kunnen in QGIS worden gecombineerd om patronen en relaties zichtbaar te maken.
Tijdens de cursus leer je deze gegevens niet alleen op een kaart te zetten, maar ook te gebruiken voor ruimtelijke analyses. Zo ontstaat inzicht in de werking van een watersysteem en kunnen gebieden worden geïdentificeerd waar bijvoorbeeld wateroverlast, droogte of overstromingsrisico’s kunnen optreden.
Basisprincipes van Watermanagement
Een goede basis in watermanagement begint met kennis van de belangrijkste processen binnen de waterkringloop. Daarbij kijken we onder andere naar neerslag, verdamping, infiltratie, oppervlakte-afvoer, grondwaterstroming en de wisselwerking tussen grond- en oppervlaktewater.
Je leert hoe deze processen worden beïnvloed door factoren zoals hoogte, bodem, landgebruik en klimaat. Ook wordt duidelijk waarom veranderingen in een gebied, zoals verstedelijking of extreme neerslag, gevolgen kunnen hebben voor het functioneren van het watersysteem.
Met QGIS brengen we deze processen en factoren samen. Zo leer je stap voor stap hoe Geo-ICT wordt ingezet om watermanagementvraagstukken te analyseren en te ondersteunen.
Wat leer je in de Cursus Watermanagement Basis?
Waterdata integreren en analyseren met QGIS
Binnen watermanagement worden veel verschillende geografische gegevens gebruikt. Denk aan hoogtemodellen, waterlopen, bodemgegevens, landgebruik, neerslaggegevens en grondwatergegevens. Tijdens de cursus leer je hoe je deze gegevens in QGIS importeert, combineert, visualiseert en analyseert.
Je werkt zoveel mogelijk met echte en open datasets. Hierdoor leer je niet alleen de technieken, maar krijg je ook inzicht in de gegevens waarmee organisaties zoals waterschappen, gemeenten en adviesbureaus in de praktijk werken.
Door verschillende databronnen te combineren ontstaat een integraal beeld van een watersysteem. Dit vormt de basis voor verdere analyses en voor het onderbouwen van keuzes binnen watermanagement.
Uitvoeren van watermanagementanalyses met QGIS
Een belangrijk praktisch onderdeel van de cursus bestaat uit het uitvoeren van analyses met hoogte- en waterdata. Je leert onder andere werken met waterscheidingen, stroomgebieden, stroomrichting en stroomaccumulatie.
Vervolgens worden deze analyses gecombineerd met andere gegevens om watermanagementvraagstukken te onderzoeken. Waar verzamelt water zich? Welke gebieden voeren af naar dezelfde waterloop? Welke invloed hebben bodem en landgebruik? En welke gebieden kunnen kwetsbaar zijn voor wateroverlast of overstromingen?
Aan het einde van de cursus combineer je verschillende gegevens en analyses in een praktijkgerichte watermanagementcase. Je leert daarmee niet alleen QGIS gebruiken, maar vooral hoe je Geo-ICT inzet om een watersysteem te begrijpen, analyseren en beoordelen.
Waarom kiezen voor onze Cursus Watermanagement Basis?
De Cursus Watermanagement Basis biedt een brede kennismaking met watermanagement waarbij theorie en praktijk direct met elkaar worden verbonden. Je leert hoe een watersysteem functioneert en past deze kennis direct toe met geografische gegevens en QGIS.
- Brede basis in watermanagement: je maakt kennis met grondwater, oppervlaktewater, neerslag, afstroming, wateroverlast en overstromingen.
- Praktijkgerichte aanpak: je werkt zelf met QGIS en voert analyses uit op echte en open waterdata.
- Geo-ICT als hulpmiddel: je leert verschillende geografische datasets combineren om watersystemen beter te begrijpen.
- Basis voor verdere verdieping: na deze cursus kun je je verder verdiepen in onderwerpen zoals grondwater, oppervlaktewater, waterkwaliteit, overstromingen en GeoAI in watermanagement.
Na afloop heb je een brede basis in watermanagement en Geo-ICT en begrijp je hoe ruimtelijke data en QGIS kunnen worden ingezet om actuele watervraagstukken te analyseren.