Watermanagement Basis

ZD - Watermanagement

In deze driedaagse cursus maak je kennis met de belangrijkste principes van watermanagement en leer je hoe Geo-ICT wordt ingezet om watersystemen te analyseren. Je werkt praktisch met echte en open waterdata in QGIS en gaat aan de slag met onder andere neerslag, hoogte, grond- en oppervlaktewater, stroomgebieden en wateroverlast. Zo bouw je een brede en praktische basis op voor het werken met watermanagement en Geo-ICT.

Studiebelasting 3 dagen

Onderwezen door:

Hans van der Kwast
Nederlands

Introductie tot Watermanagement

Geo-ICT Training Center, Nederland - Watermanagement Basis

Watermanagement draait om het begrijpen, beheren en duurzaam gebruiken van water in onze leefomgeving. Daarbij spelen grondwater, oppervlaktewater, neerslag, verdamping, infiltratie en afstroming allemaal een rol. Met Geo-ICT kunnen deze onderdelen van het watersysteem in samenhang worden bekeken en geanalyseerd.

In deze cursus leer je hoe geografische gegevens worden gebruikt om watersystemen te onderzoeken. Je werkt met QGIS en verschillende soorten water- en omgevingsdata, zoals hoogtegegevens, bodemgegevens, neerslaggegevens en gegevens over grond- en oppervlaktewater.

Een belangrijk onderdeel is het analyseren van de invloed van het landschap op de beweging van water. Je gaat onder andere aan de slag met hoogtemodellen, waterscheidingen, stroomgebieden, stroomrichting en stroomaccumulatie. Hiermee krijg je inzicht in waar water vandaan komt, waar het naartoe stroomt en waar mogelijke knelpunten kunnen ontstaan.

Ook actuele vraagstukken zoals wateroverlast, overstromingen, droogte en klimaatverandering komen aan bod. Je leert hoe verschillende databronnen en analyses kunnen worden gecombineerd om een watersysteem te begrijpen en de resultaten te vertalen naar bruikbare informatie voor waterbeheer.

De Cursus Watermanagement Basis combineert daarmee de basisprincipes van watermanagement met praktische Geo-ICT-vaardigheden. QGIS wordt gedurende de cursus gebruikt als hulpmiddel om met echte en open waterdata te werken en analyses uit te voeren.

Indien je nog niet bekend bent met QGIS, dan raden we je aan de 3-daagse QGIS Basis cursus te volgen.

Het watersysteem en de rol van Geo-ICT

Watermanagement begint met inzicht in het watersysteem. Neerslag kan infiltreren in de bodem, worden opgeslagen als grondwater of via het maaiveld en oppervlaktewater worden afgevoerd. Hoogte, bodem, landgebruik en menselijke ingrepen bepalen mede hoe water zich door een gebied beweegt.

Met GIS kunnen deze verschillende onderdelen ruimtelijk met elkaar worden verbonden. Hoogtegegevens, bodemkaarten, waterlopen, grondwatergegevens, landgebruik en neerslagdata kunnen in QGIS worden gecombineerd om patronen en relaties zichtbaar te maken.

Tijdens de cursus leer je deze gegevens niet alleen op een kaart te zetten, maar ook te gebruiken voor ruimtelijke analyses. Zo ontstaat inzicht in de werking van een watersysteem en kunnen gebieden worden geïdentificeerd waar bijvoorbeeld wateroverlast, droogte of overstromingsrisico’s kunnen optreden.

Basisprincipes van Watermanagement

Een goede basis in watermanagement begint met kennis van de belangrijkste processen binnen de waterkringloop. Daarbij kijken we onder andere naar neerslag, verdamping, infiltratie, oppervlakte-afvoer, grondwaterstroming en de wisselwerking tussen grond- en oppervlaktewater.

Je leert hoe deze processen worden beïnvloed door factoren zoals hoogte, bodem, landgebruik en klimaat. Ook wordt duidelijk waarom veranderingen in een gebied, zoals verstedelijking of extreme neerslag, gevolgen kunnen hebben voor het functioneren van het watersysteem.

Met QGIS brengen we deze processen en factoren samen. Zo leer je stap voor stap hoe Geo-ICT wordt ingezet om watermanagementvraagstukken te analyseren en te ondersteunen.

Wat leer je in de Cursus Watermanagement Basis?

Waterdata integreren en analyseren met QGIS

Binnen watermanagement worden veel verschillende geografische gegevens gebruikt. Denk aan hoogtemodellen, waterlopen, bodemgegevens, landgebruik, neerslaggegevens en grondwatergegevens. Tijdens de cursus leer je hoe je deze gegevens in QGIS importeert, combineert, visualiseert en analyseert.

Je werkt zoveel mogelijk met echte en open datasets. Hierdoor leer je niet alleen de technieken, maar krijg je ook inzicht in de gegevens waarmee organisaties zoals waterschappen, gemeenten en adviesbureaus in de praktijk werken.

Door verschillende databronnen te combineren ontstaat een integraal beeld van een watersysteem. Dit vormt de basis voor verdere analyses en voor het onderbouwen van keuzes binnen watermanagement.

Uitvoeren van watermanagementanalyses met QGIS

Een belangrijk praktisch onderdeel van de cursus bestaat uit het uitvoeren van analyses met hoogte- en waterdata. Je leert onder andere werken met waterscheidingen, stroomgebieden, stroomrichting en stroomaccumulatie.

Vervolgens worden deze analyses gecombineerd met andere gegevens om watermanagementvraagstukken te onderzoeken. Waar verzamelt water zich? Welke gebieden voeren af naar dezelfde waterloop? Welke invloed hebben bodem en landgebruik? En welke gebieden kunnen kwetsbaar zijn voor wateroverlast of overstromingen?

Aan het einde van de cursus combineer je verschillende gegevens en analyses in een praktijkgerichte watermanagementcase. Je leert daarmee niet alleen QGIS gebruiken, maar vooral hoe je Geo-ICT inzet om een watersysteem te begrijpen, analyseren en beoordelen.

Waarom kiezen voor onze Cursus Watermanagement Basis?

De Cursus Watermanagement Basis biedt een brede kennismaking met watermanagement waarbij theorie en praktijk direct met elkaar worden verbonden. Je leert hoe een watersysteem functioneert en past deze kennis direct toe met geografische gegevens en QGIS.

  • Brede basis in watermanagement: je maakt kennis met grondwater, oppervlaktewater, neerslag, afstroming, wateroverlast en overstromingen.
  • Praktijkgerichte aanpak: je werkt zelf met QGIS en voert analyses uit op echte en open waterdata.
  • Geo-ICT als hulpmiddel: je leert verschillende geografische datasets combineren om watersystemen beter te begrijpen.
  • Basis voor verdere verdieping: na deze cursus kun je je verder verdiepen in onderwerpen zoals grondwater, oppervlaktewater, waterkwaliteit, overstromingen en GeoAI in watermanagement.

Na afloop heb je een brede basis in watermanagement en Geo-ICT en begrijp je hoe ruimtelijke data en QGIS kunnen worden ingezet om actuele watervraagstukken te analyseren.

Meer lezen

Inschrijven

â‚Ŧ1695,-
  • Studiebelasting: 3 Lesdag(en) van 9.00 tot 16.00 uur.
  • Locatie: Apeldoorn of Online. Op locatie is mogelijk, vraag dan een offerte aan.
  • Data: Er zijn meerdere startdata mogelijk, zie de inschrijfpagina.
Inschrijven voor deze cursus

Dagindeling

Dag 1 – Het watersysteem begrijpen en in kaart brengen

Op de eerste dag maak je kennis met de basisprincipes van watermanagement en leer je het watersysteem als geheel bekijken. We behandelen de waterkringloop en de samenhang tussen neerslag, verdamping, infiltratie, grondwater en oppervlaktewater. Daarbij kijken we naar de invloed van hoogte, bodem en landgebruik op de manier waarop water zich door een gebied beweegt.

Vervolgens ga je praktisch aan de slag in QGIS. Je werkt met echte en open geografische gegevens, waaronder hoogtegegevens en waterdata. Met behulp van digitale hoogtemodellen leer je het landschap analyseren en waterscheidingen en stroomgebieden herkennen en afbakenen.

Dag 2 – Het watersysteem analyseren met QGIS

Op de tweede dag staat de analyse van waterstromen centraal. Je leert met QGIS hoe je op basis van hoogtegegevens stroomrichting en stroomaccumulatie bepaalt en hoe afwateringspatronen en waternetwerken ontstaan. Ook komen onder andere bovenstroomse gebieden, Strahler Stream Order en Headwater Catchments aan bod.

We combineren deze analyses met informatie over bodem, landgebruik, grondwater en oppervlaktewater. Zo leer je verbanden herkennen binnen het watersysteem en onderzoeken waar bijvoorbeeld water zich verzamelt, waar het wordt afgevoerd en welke gebieden gevoelig kunnen zijn voor wateroverlast of droogte.

Dag 3 – Van wateranalyse naar watermanagementadvies

Op de derde dag brengen we de verschillende onderdelen samen. We kijken naar actuele watermanagementvraagstukken zoals wateroverlast, overstromingen, droogte, waterkwaliteit en de gevolgen van klimaatverandering. Je leert hoe Geo-ICT kan worden gebruikt om mogelijke knelpunten te herkennen en verschillende maatregelen of scenario’s te beoordelen.

De cursus wordt afgesloten met een integrale praktijkcase. Je combineert verschillende geografische datasets en QGIS-analyses om een watersysteem te onderzoeken. De resultaten vertaal je naar kaarten, conclusies en een onderbouwd watermanagementadvies. Daarmee doorloop je de hele stap van waterdata en analyse naar informatie die gebruikt kan worden bij het beheer van een watersysteem.

Studiebelasting 3 dagen
Schrijf me in

Leerdoelen

  • de belangrijkste principes van watermanagement en de waterkringloop uitleggen;
  • de samenhang tussen neerslag, infiltratie, grondwater en oppervlaktewater beschrijven;
  • uitleggen welke invloed hoogte, bodem en landgebruik hebben op een watersysteem;
  • verschillende water- en omgevingsdata verzamelen, combineren en visualiseren in QGIS;
  • digitale hoogtemodellen gebruiken voor hydrologische analyses;
  • waterscheidingen, stroomgebieden, stroomrichting en stroomaccumulatie bepalen;
  • waternetwerken en bovenstroomse gebieden analyseren;
  • gebieden onderzoeken op wateroverlast, droogte en overstromingsrisico;
  • verschillende gegevens en analyses combineren om een watersysteem integraal te beoordelen;
  • resultaten vertalen naar kaarten, conclusies en een praktisch watermanagementadvies.

Meer informatie?

Heb je vragen over de inhoud van de cursus? Of twijfel je of de cursus aansluit bij jouw leerdoelen of wensen? Liever incompany of een privÊ cursus? We helpen je graag verder.

Veelgestelde vragen over Watermanagement

Je krijgt een brede basis in watermanagement en leert hoe grondwater, oppervlaktewater, neerslag, afstroming, bodem en hoogte met elkaar samenhangen. Met QGIS leer je watersystemen in kaart brengen en analyseren. De cursus vormt daarmee een goede voorbereiding op de specialistische Blended Learnings binnen het domein Watermanagement.

Ja. Je werkt zoveel mogelijk met echte en open geografische gegevens, zoals hoogtegegevens, waterlopen, bodemgegevens, landgebruik en neerslagdata. Hierdoor leer je werken met datasets die ook in de praktijk van watermanagement worden gebruikt.

Je gebruikt QGIS onder andere voor het analyseren van digitale hoogtemodellen, waterscheidingen, stroomgebieden, stroomrichting en stroomaccumulatie. Ook leer je verschillende datasets combineren om bijvoorbeeld wateroverlast, droogte en overstromingsrisico’s te onderzoeken.

Deze combinatie is relevant voor functies bij onder andere waterschappen, gemeenten, provincies, adviesbureaus en organisaties die zich bezighouden met klimaatadaptatie en de leefomgeving. De cursus biedt een basis voor werkzaamheden waarbij geografische data wordt gebruikt om watersystemen te analyseren en waterbeheer te ondersteunen.

De cursus wordt fysiek gegeven op onze locatie, wat een interactieve leerervaring en directe feedback van onze ervaren trainers mogelijk maakt.

Ja, we bieden groepskortingen voor bedrijven of onderwijsinstellingen die meerdere deelnemers willen inschrijven. Neem contact op voor meer informatie over de voorwaarden.