Wat is landmeetkunde?

Landmeetkunde draait om het nauwkeurig bepalen en vastleggen van posities, afstanden en hoogtes. Landmeetkundige metingen vormen de basis voor betrouwbare geo-informatie en worden gebruikt binnen onder andere bouw, infrastructuur, gebiedsontwikkeling, beheer van de openbare ruimte en het Kadaster.
Tijdens deze Blended Learning leer je de theorie achter landmeten. Je maakt kennis met verschillende meetmethoden en leert hoe instrumenten zoals GNSS/GPS, Total Station en waterpasapparatuur worden gebruikt om posities en hoogtes te bepalen.
De nadruk ligt op begrijpen hoe landmeetkunde werkt. Je gaat tijdens deze Blended Learning niet zelf met de meetinstrumenten het veld in. Wel werk je met meetgegevens en gebruik je QGIS om meetpunten, coördinaten en andere geodata te bekijken en te verwerken.
Coördinaten, hoogtes en referentiesystemen
Een gemeten positie krijgt pas betekenis wanneer duidelijk is binnen welk coördinaten- en referentiesysteem deze is vastgelegd. Daarom maak je kennis met geografische en geprojecteerde coördinaten, X-, Y- en Z-coördinaten en het gebruik van coördinatenstelsels binnen de landmeetkunde.
Je leert op hoofdlijnen hoe systemen zoals RD, ETRS89 en WGS84 worden gebruikt en maakt kennis met NAP voor de vastlegging van hoogtes in Nederland. Ook leer je waarom gegevens uit verschillende referentiesystemen niet zonder meer met elkaar kunnen worden gecombineerd.
In QGIS bekijk je meetpunten en coördinaten en onderzoek je hoe het gebruikte Coordinate Reference System invloed heeft op de ligging van geodata. Dit onderdeel vormt tegelijkertijd een voorbereiding op de verdiepende Blended Learning Coordinate Reference Systems en Spatial Data.
Meten met GNSS/GPS
GNSS is een belangrijke techniek voor moderne landmeetkunde. Je leert hoe satellietsystemen worden gebruikt om posities op aarde te bepalen en maakt kennis met systemen zoals GPS en Galileo.
Je leert welke factoren invloed hebben op de nauwkeurigheid van GNSS-metingen en maakt kennis met correctiemethoden en RTK. Ook wordt duidelijk waarom de nauwkeurigheid van een gewone GNSS-positie verschilt van de nauwkeurigheid die voor professionele landmeetkundige toepassingen kan worden bereikt.
Tijdens deze Blended Learning behandelen we vooral de theorie. Wil je daadwerkelijk buiten met professionele GNSS/GPS-apparatuur leren meten, dan kun je daarna de cursus GPS Basis volgen.
Meten met een Total Station
Een Total Station combineert het meten van richtingen, hoeken en afstanden en maakt het mogelijk om zeer nauwkeurig punten in te meten en uit te zetten.
Je leert de belangrijkste principes achter het meten met een Total Station. Onderwerpen zoals standplaats, oriëntatie, richtingen, afstanden, coördinaten, inmeten en uitzetten komen daarbij aan bod. Hierdoor begrijp je hoe waarnemingen met een Total Station uiteindelijk worden omgerekend naar coördinaten.
Wil je deze kennis in de praktijk brengen en daadwerkelijk leren meten met een Total Station, dan kun je aansluitend de cursus Total Station Basis volgen.
Hoogtes bepalen en waterpassen
Naast horizontale posities zijn hoogtes een belangrijk onderdeel van landmeetkunde. Je leert hoe hoogteverschillen worden bepaald en hoe waterpassen wordt gebruikt om nauwkeurige hoogte-informatie tussen verschillende punten over te brengen.
Je maakt kennis met het principe van geometrisch waterpassen, voor- en achteraflezingen, hoogteverschillen en controles tijdens een waterpassing. Daarbij leggen we ook de relatie met NAP en het gebruik van hoogtegegevens binnen landmeetkundige en Geo-ICT-toepassingen.
Nauwkeurigheid, meetfouten en geodetische vereffening
Geen enkele geodetische meting is volledig exact. Iedere meting bevat onzekerheden en kleine afwijkingen. Daarom is het belangrijk om niet alleen te leren meten, maar ook te begrijpen hoe de kwaliteit van metingen wordt beoordeeld.
Je maakt kennis met begrippen zoals nauwkeurigheid, precisie, betrouwbaarheid, meetfouten en overtallige waarnemingen. Je leert waarom landmeters controles uitvoeren en waarom een punt vaak op meerdere manieren of meerdere keren wordt gemeten.
Ook maak je kennis met het principe van geodetische vereffening. Hierbij worden verschillende waarnemingen wiskundig en statistisch gecombineerd om tot zo betrouwbaar mogelijke coördinaten te komen. Dit onderdeel vormt een eerste kennismaking met de theorie die verder wordt uitgewerkt in de Blended Learning Geodetische Vereffening.
Van landmeetkundige meting naar geodata in QGIS
Een landmeetkundige meting eindigt niet bij het meetinstrument. De verzamelde coördinaten en attributen moeten worden verwerkt tot geodata die binnen andere Geo-ICT-toepassingen kan worden gebruikt.
Je leert hoe meetpunten en bijbehorende gegevens kunnen worden ingelezen en bekeken in QGIS. Je controleert coördinaten, bekijkt de ligging van punten op een kaart en combineert landmeetkundige gegevens met andere geografische datasets.
Hierdoor krijg je inzicht in de volledige lijn van meting in het veld naar bruikbare geo-informatie in een GIS.
Landmeetkunde in de praktijk
Tijdens deze Blended Learning werk je met voorbeelden en opdrachten waarmee je de theoretische principes van landmeetkunde leert toepassen. Je voert nog geen echte veldmetingen uit, maar leert wel meetvraagstukken analyseren en meetgegevens beoordelen en verwerken.
Je werkt onder andere aan opdrachten zoals:
- Bepaal welke landmeetkundige meetmethode geschikt is voor verschillende praktijksituaties.
- Analyseer coördinaten en bepaal binnen welk referentiesysteem deze zijn vastgelegd.
- Onderzoek welke factoren de nauwkeurigheid van een GNSS-meting beĂŻnvloeden.
- Analyseer een eenvoudige Total Station-meting en bepaal hoe waarnemingen worden omgezet naar coördinaten.
- Bereken en controleer hoogteverschillen uit een waterpassing.
- Importeer landmeetkundige meetpunten in QGIS en controleer de ligging en bijbehorende gegevens.
- Beoordeel een serie waarnemingen op nauwkeurigheid en maak kennis met het principe van geodetische vereffening.
Na afloop heb je een brede theoretische basis in landmeetkunde. Je begrijpt hoe posities en hoogtes worden bepaald, hoe GNSS/GPS, Total Station en waterpassen werken en welke rol coördinatenstelsels, nauwkeurigheid en geodetische vereffening daarbij spelen. Daarnaast kun je landmeetkundige meetgegevens bekijken en verwerken in QGIS.
Wil je na deze theoretische basis daadwerkelijk leren meten? Dan kun je verder met de praktische cursus GPS Basis en cursus Total Station Basis, waarin je onder begeleiding van een docent zelf met professionele landmeetkundige apparatuur gaat meten.