QGIS en Meteorologie

Klimaat

De cursist leert werken met meteorologische data in QGIS en krijgt een overzicht van de belangrijkste analysemogelijkheden van dit GIS-pakket. Door het visualiseren en analyseren van onder andere temperatuur, neerslag en wind ontstaat meer inzicht in atmosferische processen en weersystemen.

Cursusduur: 2 dagen

Gegeven door:

Peter Schols
Nederlands

Introductie tot Geografische Informatiesystemen en Meteorologie met de cursus QGIS en Meteorologie

In een wereld waarin weer en weersverwachtingen een steeds grotere rol spelen, is het begrijpen van meteorologische processen essentieel. Van dagelijkse weersvoorspellingen tot extreme weersituaties: meteorologie raakt ons allemaal. Geografische informatiesystemen (GIS) spelen hierbij een steeds belangrijkere rol. GIS is een technologie waarmee ruimtelijke data kan worden opgeslagen, beheerd, geanalyseerd en gevisualiseerd. In combinatie met meteorologische data biedt GIS krachtige mogelijkheden om het weer beter te begrijpen en inzichtelijk te maken.

Meteorologische gegevens zijn per definitie ruimtelijk en temporeel van aard. Denk aan temperatuur, luchtdruk, neerslag, wind en bewolking die voortdurend variëren in tijd en ruimte. Met GIS kunnen deze gegevens gekoppeld worden aan geografische locaties, waardoor weersystemen en atmosferische processen zichtbaar worden op kaarten. Dit helpt bij het analyseren van patronen zoals fronten, buienlijnen en windvelden, en bij het interpreteren van actuele en historische weersituaties.

Door de inzet van GIS kunnen meteorologische metingen afkomstig van officiële meetnetten, satellieten én particuliere weerstations worden gecombineerd. Steeds meer mensen beschikken over een eigen weerstation in de tuin. Deze waarnemingen leveren waardevolle aanvullende informatie die, mits goed verwerkt, kan bijdragen aan een hogere ruimtelijke resolutie van weerkaarten en analyses.

Bij Geo-ICT begrijpen we het belang van deze ontwikkelingen. Daarom bieden wij de cursus QGIS en Meteorologie, waarin je leert hoe je GIS inzet voor het analyseren en visualiseren van meteorologische data. De cursus richt zich niet alleen op de techniek, maar ook op het begrijpen van de meteorologische processen achter de data. Zo ontwikkel je zowel technische als inhoudelijke vaardigheden om met weerdata te werken.

Kennis van QGIS is niet vereist, maar wel gewenst. Voor wie nog geen ervaring heeft, adviseren wij eerst de basiscursus QGIS te volgen. Hier leer je de belangrijkste onderdelen van QGIS kennen, zodat je direct effectief aan de slag kunt met deze open source software.

Het belang van GIS in de meteorologie

De rol van GIS binnen de meteorologie is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Weerdata wordt steeds omvangrijker en complexer, terwijl de behoefte aan inzicht en visualisatie groeit. GIS biedt unieke mogelijkheden om meteorologische gegevens te analyseren in hun ruimtelijke context. Hierdoor kunnen weersituaties beter worden begrepen, verklaard en gecommuniceerd.

Enkele belangrijke toepassingen van GIS binnen de meteorologie zijn:

Visualisatie van weerdata
Door meteorologische gegevens te koppelen aan geografische locaties kunnen complexe datasets worden omgezet in overzichtelijke weerkaarten. Dit maakt patronen in temperatuur, neerslag en wind direct zichtbaar.

Analyse van atmosferische processen
GIS maakt het mogelijk om ruimtelijke analyses uit te voeren, zoals het volgen van neerslaggebieden, het analyseren van windstromingen of het vergelijken van meetwaarden uit verschillende regio’s.

Ondersteuning van weersverwachtingen en interpretatie
Door historische en actuele data te combineren, helpt GIS bij het interpreteren van weersituaties en het beoordelen van onzekerheden in waarnemingen en modellen.

In de cursus QGIS en Meteorologie leer je hoe je deze mogelijkheden praktisch toepast. Je werkt met echte meteorologische datasets en leert hoe je ruimtelijke vragen over het weer kunt beantwoorden.

Wat je leert in de cursus QGIS en Meteorologie

In deze cursus leer je niet alleen de fundamenten van GIS, maar vooral hoe je deze kennis toepast op meteorologische data. Je ontwikkelt vaardigheden waarmee je:

  • Meteorologische meetgegevens kunt importeren en beheren
  • Weerkaarten kunt maken van temperatuur, neerslag, wind en luchtdruk
  • Data van officiële meetnetten en particuliere weerstations kunt combineren
  • Ruimtelijke patronen en verschillen in het weer kunt analyseren

Basisbeginselen van QGIS voor meteorologische analyse

Een goede basis in QGIS is essentieel om meteorologische analyses uit te voeren. Daarom besteden we aandacht aan:

  • Werken met de QGIS-interface: projecten opzetten, lagen beheren en tools efficiënt gebruiken
  • Importeren van meteorologische data: werken met verschillende bestandsformaten zoals raster- en puntdata
  • Cartografie en visualisatie: het toepassen van kleurgradaties, symbolen en isolijnen om weerdata begrijpelijk weer te geven

Deze basis stelt je in staat om meteorologische gegevens correct te interpreteren en visueel te communiceren.

Ruimtelijke analyses en weerinterpretatie met QGIS

Na de basis ga je aan de slag met meer geavanceerde toepassingen. Met QGIS leer je onder andere:

  • Verschillen in temperatuur en neerslag tussen regio’s analyseren
  • De invloed van ligging, hoogte en omgeving op metingen onderzoeken
  • Meetgegevens van particuliere weerstations vergelijken met officiële waarnemingen
  • Weersituaties in de tijd analyseren aan de hand van historische datasets

Door deze analyses krijg je een beter begrip van de ruimtelijke variabiliteit van het weer en de factoren die daarop van invloed zijn.

Visualisatie en integratie van meteorologische meetgegevens

Een belangrijk onderdeel van de cursus is het inzichtelijk maken van meteorologische data. QGIS biedt krachtige visualisatietechnieken waarmee je:

  • Temperatuur- en neerslagkaarten maakt met kleurgradaties en isolijnen
  • Windrichtingen en -snelheden cartografisch weergeeft
  • Data van weerstations combineert met achtergrondlagen zoals landgebruik en reliëf
  • Resultaten helder presenteert aan een breed publiek

Door metingen van particuliere weerstations te integreren, leer je bovendien kritisch kijken naar datakwaliteit en representativiteit, en hoe aanvullende data kan bijdragen aan een beter ruimtelijk beeld van het weer.

Waarom kiezen voor de cursus QGIS en Meteorologie?

Onze cursus QGIS en Meteorologie is ontwikkeld voor iedereen die geïnteresseerd is in weer, data en ruimtelijke analyse. Je kiest voor deze cursus omdat:

  • Ervaren docenten hun meteorologische en GIS-kennis combineren met praktijkvoorbeelden
  • Praktijkgericht onderwijs centraal staat: leren door te doen met echte weerdata
  • Actuele toepassingen worden behandeld, waaronder het gebruik van data van moderne weerstations
  • Open source software wordt gebruikt, zodat je de opgedane kennis direct kunt toepassen

Bij Geo-ICT leer je niet alleen werken met QGIS, maar ontwikkel je ook een verdiepend inzicht in meteorologische processen en meetgegevens. Daarmee ben je beter in staat om het weer te analyseren, te interpreteren en te visualiseren – met GIS als krachtig hulpmiddel.

Inschrijven






    Korting: 10% bij 3 cursisten
    15% vanaf 4 cursisten

    €1095,- Excl. btw

    €1095,- Excl. btw

    Dagindeling

    Dag 1 – Basis QGIS en meteorologische data

    Tijdens de eerste cursusdag maakt de cursist kennis met QGIS en de toepassing ervan binnen de meteorologie. Er wordt uitgelegd hoe geografische informatiesystemen helpen om meteorologische data ruimtelijk te analyseren en te begrijpen. De cursist leert werken met de QGIS-interface en het opzetten van een correct kaartproject. Meteorologische variabelen zoals temperatuur, neerslag, wind en luchtdruk staan centraal. Deze gegevens worden geïmporteerd vanuit officiële meetnetten en particuliere weerstations. Er is aandacht voor datakwaliteit en de invloed van meet locatie en omgeving op waarnemingen. De cursist leert meetpunten cartografisch weer te geven op kaarten. Met kleurgradaties worden verschillen in temperatuur en neerslag zichtbaar gemaakt. De eerste eenvoudige weerkaarten worden opgebouwd en geïnterpreteerd. Toepassingen zijn onder andere het maken van lokale weerkaarten en het vergelijken van metingen tussen verschillende locaties.

    Dag 2 – Analyse en visualisatie van weersituaties

    De tweede dag richt zich op verdieping en praktische toepassingen van QGIS in de meteorologie. De cursist leert ruimtelijke analyses uitvoeren om patronen en verschillen in weerdata te herkennen. Verschillende databronnen worden gecombineerd, zoals meetgegevens van weerstations en achtergrondlagen met hoogte of landgebruik. Er wordt gewerkt met iso lijnen, zoals isothermen en isohyeten, om weerpatronen beter te visualiseren. Windrichting en windsnelheid worden op kaarten weergegeven en geanalyseerd. De cursist leert verschillen tussen stedelijke en landelijke meetlocaties te onderzoeken. Ook het analyseren van weerdata over meerdere tijdstippen komt aan bod. De interpretatie van weersituaties en lokale weersverschillen staat centraal. Er is aandacht voor het professioneel opmaken van kaarten. Toepassingen zijn onder andere het verbeteren van lokale weeranalyses en het presenteren van weerinformatie voor onderwijs, hobby of praktijk.

     

    Cursusduur: 2 dagen
    Schrijf me in

    Leerdoelen

    Meteorologische meetgegevens te begrijpen en te beoordelen
    De cursist kent de belangrijkste metingen die in weerstations worden uitgevoerd, zoals temperatuur, neerslag, luchtdruk, luchtvochtigheid, windrichting en windsnelheid, en begrijpt hoe meetopstelling en omgeving de meetresultaten beïnvloeden.

    Weerstationsdata correct te verwerken in QGIS
    De cursist kan meetgegevens van zowel officiële meetnetten als particuliere weerstations importeren, beheren en visualiseren in QGIS, waarbij rekening wordt gehouden met datakwaliteit en meet locatie.

    Ruimtelijke patronen in weerdata analyseren
    De cursist kan met behulp van QGIS ruimtelijke verschillen en patronen in meteorologische data herkennen en analyseren, zoals temperatuurverschillen tussen stedelijke en landelijke gebieden of variaties in neerslag.

    Weerkaarten en visualisaties opstellen en interpreteren
    De cursist kan weerkaarten maken met passende symbolisatie, kleurgradaties en isolijnen (zoals isothermen en isohyeten) en deze correct interpreteren in een meteorologische context.

    Praktische toepassingen van meteorologische analyses benoemen en uitvoeren
    De cursist kan QGIS inzetten voor praktische toepassingen, zoals het verbeteren van lokale weeranalyses met weerstationdata, het vergelijken van meetreeksen, en het presenteren van weerinformatie voor onderwijs, hobbygebruik of professionele toepassingen.

    Profiel foto van Suzy Palmer-Smith. Onze Opleidingscoördinator Internationaal

    Meer informatie?

    Heb je vragen over de inhoud van de cursus? Of twijfel je of de cursus aansluit bij jouw leerdoelen of wensen? Liever incompany of een privé cursus? We helpen je graag verder.

    Veelgestelde vragen over QGIS en Meteorologie

    Weerkaarten in Nederland worden onder andere gemaakt door het KNMI, commerciële weerbedrijven en universiteiten. Zij gebruiken meetgegevens van weerstations, radar, satellieten en weermodellen om actuele en verwachte weersituaties in kaart te brengen.

    Weerkaarten worden samengesteld door meteorologische meetdata te combineren met geografische informatie. Metingen van temperatuur, neerslag, wind en luchtdruk worden ruimtelijk geanalyseerd en gevisualiseerd in GIS-software zoals QGIS, vaak aangevuld met modeldata.

    Ja, met data van een particulier weerstation kun je zelf weerkaarten maken. Door deze meetgegevens in QGIS te importeren en te combineren met andere meetpunten ontstaat een lokaal en gedetailleerd beeld van het weer.

    Weerkaarten worden gebruikt voor weersverwachtingen, waarschuwingen voor extreem weer, onderwijs, onderzoek en hobbytoepassingen. Ze helpen om weersystemen te begrijpen en verschillen in weer tussen regio’s inzichtelijk te maken.