Een hydrografische meting levert uiteindelijk geografische gegevens op. Daarom leer je ook hoe meetgegevens worden gecontroleerd, verwerkt en gevisualiseerd. Met QGIS werk je met hydrografische data en maak je onder andere lengteprofielen, dwarsprofielen en een beeld van de onderwaterbodem.
De cursus combineert theorie en dataverwerking met praktijk. Op de derde cursusdag ga je met een boot het Apeldoorns Kanaal op. Je voert zelf een eenvoudige hydrografische meting uit waarbij een lengteprofiel en verschillende dwarsprofielen van het kanaal worden gemeten. De ingewonnen gegevens worden vervolgens verwerkt en bekeken in QGIS.
Het belang van hydrografie
Een groot deel van onze leefomgeving bestaat uit water. Om veilig te kunnen varen, vaarwegen te onderhouden, baggerwerkzaamheden uit te voeren of constructies op en rond het water te realiseren, moeten we weten hoe de bodem onder water eruitziet. Hydrografische metingen leveren hiervoor de benodigde informatie.
Hydrografie wordt toegepast op zee, maar ook op rivieren, kanalen, meren en havens. De toepassingen lopen uiteen van het maken en actualiseren van nautische kaarten tot het controleren van vaargeulen en het bepalen van veranderingen in de waterbodem.
- Scheepvaart: bepalen van beschikbare waterdiepte en veilig bevaarbare routes.
- Waterbeheer: in kaart brengen en volgen van de bodem van rivieren, kanalen en andere watergangen.
- Baggerwerkzaamheden: bepalen waar sediment moet worden verwijderd en controleren van het resultaat.
- Offshore: ondersteunen van werkzaamheden rond bijvoorbeeld windparken, kabels en leidingen.
- Kust- en rivierbeheer: volgen van veranderingen in bodem en oevers.
Hydrografie is daarmee bij uitstek een vakgebied waarin meten, geodesie en Geo-ICT samenkomen.
Van positie en dieptemeting naar geodata
Een gemeten waterdiepte is alleen bruikbaar wanneer ook bekend is waar en ten opzichte van welk referentieniveau deze diepte is gemeten. Positionering en geodesie vormen daarom een belangrijk onderdeel van hydrografie.
Tijdens de cursus leer je hoe GNSS wordt gebruikt om de positie van het meetvaartuig te bepalen. Daarnaast behandelen we hoe een echolood of sonar met geluidsgolven de afstand tot de waterbodem meet en welke factoren invloed hebben op de nauwkeurigheid van een dieptemeting.
Ook waterstanden en verticale referentieniveaus zijn belangrijk. De gemeten diepte moet worden gekoppeld aan een bruikbaar referentieniveau, zodat metingen van verschillende locaties en momenten met elkaar kunnen worden vergeleken.
Wat leer je in de Cursus Hydrografie Basis?
Hydrografische metingen begrijpen
Je leert stap voor stap hoe een eenvoudige hydrografische survey wordt opgebouwd. Daarbij kijken we naar de relatie tussen positie, waterdiepte, waterstand en referentieniveau. Je maakt kennis met echolood en sonar en met het verschil tussen singlebeam- en multibeammetingen.
Daarnaast besteden we aandacht aan de kwaliteit van hydrografische meetgegevens. Je leert waarom meetgegevens moeten worden gecontroleerd en welke omstandigheden en correcties invloed kunnen hebben op het uiteindelijke resultaat.
Hydrografische data verwerken met QGIS
Hydrografische metingen leveren grote hoeveelheden ruimtelijke gegevens op. Tijdens de cursus leer je hoe deze gegevens in QGIS kunnen worden bekeken, gecontroleerd en gevisualiseerd.
Je werkt met meetpunten en dieptegegevens en leert hoe hieruit lengte- en dwarsprofielen kunnen worden gemaakt. Zo ontstaat vanuit afzonderlijke metingen een geografisch beeld van de vorm en diepte van de waterbodem.
Praktijkmeting op het Apeldoorns Kanaal
Op de derde cursusdag brengen we de theorie in de praktijk. We gaan met een boot het Apeldoorns Kanaal op en voeren zelf hydrografische metingen uit.
Tijdens deze praktijkdag meten we een lengteprofiel van een gedeelte van het kanaal en voeren we op verschillende locaties dwarsprofielmetingen uit. Hierdoor ervaar je hoe positionering, dieptemeting, vaarlijnen en meetopzet in de praktijk samenkomen.
De verzamelde meetgegevens worden vervolgens verwerkt en gevisualiseerd, zodat je de volledige keten doorloopt van meten op het water tot bruikbare Geo-ICT-informatie.
Waarom kiezen voor onze Cursus Hydrografie Basis?
De Cursus Hydrografie Basis combineert de fundamenten van hydrografie met praktische Geo-ICT-vaardigheden en daadwerkelijk veldwerk.
- Brede basis in hydrografie: je leert de belangrijkste principes van positionering, dieptemeting, waterstanden en hydrografische dataverwerking.
- Werken met QGIS: je leert hydrografische meetgegevens verwerken, analyseren en visualiseren.
- Zelf meten op het water: tijdens de praktijkdag voer je op het Apeldoorns Kanaal zelf een eenvoudige hydrografische survey uit.
- De volledige meetketen: je ervaart het proces van voorbereiding en inwinning tot verwerking en presentatie van de meetgegevens.
- Basis voor verdere verdieping: de cursus vormt een goede voorbereiding op specialistische onderwerpen zoals bathymetrie, hydrografische dataverwerking, multibeam en sonardata.
Na afloop begrijp je hoe een hydrografische meting wordt opgezet en uitgevoerd en hoe de ingewonnen gegevens worden verwerkt tot bruikbare geografische informatie.
