Toen ik jaren geleden Geo-ICT Training Center oprichtte, merkte ik dat er veel werd gesproken over de toekomst van het vakgebied, maar dat er relatief weinig gebeurde. Mijn overtuiging was dat we beter konden stoppen met eindeloos praten en vergaderen en gewoon aan het werk moesten gaan. Een vakgebied dat vooral met zichzelf bezig is, groeit niet.
Geo-ICT en geo-informatie worden toegepast in vrijwel alle sectoren: van waterbeheer en infrastructuur tot landbouw, energie, mobiliteit en de gebouwde omgeving. Het is een groeimarkt.
Daarom begon ik met iets heel praktisch: een website met ruim zestig CAD- en GIS-cursussen. Niet omdat ik vond dat CAD en GIS het hele vakgebied zijn, maar omdat daar op dat moment de grootste behoefte lag en we professionals direct verder konden helpen.
In deze blog neem ik je mee langs de zes fundamenten van het vakgebied Geo-ICT en laat ik zien waarom juist deze disciplines de basis vormen van iedere moderne Geo-ICT-professional.
Die praktische insteek is nooit veranderd. Voor mij is Geo-ICT het toepassen van informatie- en communicatietechnologie om geografische informatie te verzamelen, te verwerken, te analyseren en uiteindelijk toe te passen.
Of het nu gaat om landmeten, drones, satellieten, GIS, GeoAI of digital twins: het doel is altijd hetzelfde. We gebruiken geografische informatie om betere beslissingen te nemen.
Juist omdat Geo-ICT zo breed is, zie je dat professionals vanuit uiteenlopende opleidingen het vakgebied instromen. Onze trainees hebben bijvoorbeeld aardwetenschappen, geografie, civiele techniek, built environment, milieukunde, hydrologie of een andere geo-gerelateerde studie gevolgd. Tijdens hun opleiding hebben zij vaak al één of meerdere van de fundamenten van het vakgebied leren kennen. Daardoor kunnen wij hen relatief snel de praktische vaardigheden aanleren die nodig zijn om met GIS, CAD en andere Geo-ICT-technologieën aan de slag te gaan. Vervolgens zijn zij direct inzetbaar bij onze opdrachtgevers.
Achter iedere kaart, analyse of digitale tweeling schuilt namelijk een stevige basis van geowetenschappen en technische disciplines. Een recent artikel van de International Federation of Surveyors (FIG) beschrijft die basis aan de hand van zes fundamentele pijlers van de geomatica. Hoewel je kunt discussiëren over de naam van het vakgebied, onderschrijf ik vooral de gedachte erachter: een goede Geo-ICT professional begrijpt niet alleen de software, maar ook de disciplines waarop die software is gebouwd.
Wie twintig jaar geleden aan Geo-ICT dacht, dacht vaak aan een GIS-applicatie op een desktopcomputer. Tegenwoordig is dat beeld volledig veranderd. Geografische informatie wordt niet alleen geanalyseerd, maar ook continu verzameld, verwerkt, gedeeld en toegepast. Vrijwel iedere technologische ontwikkeling heeft inmiddels een ruimtelijke component.
Drones en LiDAR maken het mogelijk om snel zeer gedetailleerde 3D-modellen van de fysieke leefomgeving te maken. Satellieten leveren dagelijks nieuwe beelden van de aarde, terwijl IoT-sensoren en GNSS-apparatuur continu actuele gegevens verzamelen over bijvoorbeeld verkeer, waterstanden, luchtkwaliteit en infrastructuur. Dankzij cloudplatformen kunnen deze enorme hoeveelheden data vrijwel direct worden verwerkt en gedeeld. Kunstmatige intelligentie (AI) helpt vervolgens om patronen te herkennen, objecten automatisch te classificeren en voorspellingen te doen. Al deze informatie komt uiteindelijk samen in dashboards, webGIS-oplossingen en steeds vaker ook in digital twins.
Deze ontwikkelingen zorgen ervoor dat Geo-ICT zich steeds verder uitbreidt. Het vakgebied raakt niet alleen de traditionele geo-sector, maar speelt inmiddels een belangrijke rol in onder meer de energietransitie, klimaatadaptatie, landbouw, mobiliteit, waterbeheer, assetmanagement en de bouw.
Juist daardoor wordt duidelijk dat Geo-ICT veel meer is dan GIS alleen. Achter iedere kaart, analyse of digital twin gaat een keten van disciplines schuil. Data moet eerst worden verzameld, nauwkeurig worden gepositioneerd, verwerkt, geanalyseerd, gevisualiseerd en uiteindelijk toegepast. Wie alleen het eindproduct ziet, mist het grotere geheel.
Dat grotere geheel wordt mooi samengevat in een model van de International Federation of Surveyors (FIG), waarin het geospatiale vakgebied is opgebouwd uit zes fundamentele disciplines. Samen vormen zij de basis onder iedere moderne Geo-ICT-professional.
Geo-ICT ontwikkelt zich razendsnel. Nieuwe technologieën zoals GeoAI, digital twins, IoT en cloudplatformen veranderen de manier waarop we werken, maar bouwen allemaal voort op dezelfde basis.
Die basis bestaat uit zes fundamentele disciplines: Georeferencing, Earth Observation, Geoinformatics, Geo-visualisation, Land Management en Geo-information (zie de afbeelding bovenaan deze blog). Samen beschrijven zij de volledige keten van het geospatiale vakgebied: van het verzamelen van geografische data en het nauwkeurig bepalen van locaties tot het analyseren, visualiseren en beheren van die informatie.
Juist doordat deze disciplines met elkaar samenwerken, is Geo-ICT uitgegroeid tot een vakgebied dat in vrijwel iedere sector wordt toegepast. In de volgende paragrafen bespreek ik ieder van deze fundamenten en laat ik zien hoe ze samen de basis vormen onder iedere moderne Geo-ICT-professional.
Alles begint met geo-informatie. Voordat je data kunt verzamelen of analyseren, moet je begrijpen wat je eigenlijk wilt beschrijven. Dat vraagt om kennis van de fysieke en menselijke geografie. Denk aan landschap, bodem, water, infrastructuur, bebouwing en de manier waarop deze met elkaar samenhangen.
Juist die inhoudelijke kennis maakt het verschil tussen iemand die een GIS-programma kan bedienen en een Geo-ICT-professional die ruimtelijke vraagstukken begrijpt. Een kaart is immers nooit het doel, maar een hulpmiddel om inzicht te krijgen in de werkelijkheid.
Onze trainees komen vaak vanuit opleidingen zoals aardwetenschappen, geografie, hydrologie of built environment. Daar leggen zij de basis voor het begrijpen van geografische processen. Die kennis vormt het vertrekpunt voor de rest van hun ontwikkeling binnen de Geo-ICT.
Geografische data heeft pas waarde wanneer de locatie klopt. Georeferencing draait daarom om het nauwkeurig bepalen van posities op aarde. Hier liggen de roots van het vakgebied, met disciplines zoals geodesie, landmeten, GNSS, total stations en coördinatenstelsels.
Hoewel veel professionals dagelijks gebruikmaken van GPS, realiseren maar weinig mensen hoeveel techniek er nodig is om een positie tot op enkele centimeters nauwkeurig vast te stellen. Zonder die nauwkeurigheid zouden kaarten, digitale tweelingen en ruimtelijke analyses simpelweg niet betrouwbaar zijn.
Ook nieuwe ontwikkelingen zoals autonoom rijden, precisielandbouw en machinebesturing zijn volledig afhankelijk van deze fundamentele kennis.
In de blog geodetsche supply chain lees je dat dit fundament van levensbelang is en hoog op de agenda van de wereldleiders zou moeten staan.
Waar vroeger veel gegevens handmatig werden ingemeten, wordt tegenwoordig een groot deel van de geografische informatie automatisch verzameld. Satellieten, drones, LiDAR, fotogrammetrie en realtime sensoren leveren dagelijks enorme hoeveelheden nieuwe data.
Deze technieken maken het mogelijk om veranderingen vrijwel direct zichtbaar te maken. Denk aan bodemdaling, wateroverlast, vegetatieontwikkeling, infrastructuur of de voortgang van bouwprojecten.
De hoeveelheid beschikbare data groeit nog altijd explosief. Daardoor verschuift de uitdaging steeds meer van het verzamelen van data naar het slim verwerken en interpreteren ervan.
Geoinformatica vormt misschien wel het bekendste onderdeel van Geo-ICT. Hier worden geografische gegevens opgeslagen, beheerd, geanalyseerd en gecombineerd. GIS speelt hierin een centrale rol, maar ook databases, Python, SQL, FME, cloudplatformen en steeds vaker GeoAI behoren tot dit fundament.
Juist binnen deze discipline komen de andere fundamenten samen. Data uit drones, GNSS, satellieten en sensoren wordt hier omgezet naar bruikbare informatie waarmee organisaties betere beslissingen kunnen nemen.
GeoAI versnelt die ontwikkeling verder. Waar analyses vroeger volledig handmatig werden uitgevoerd, kunnen algoritmen tegenwoordig objecten herkennen, veranderingen detecteren en voorspellingen doen. Toch blijft de kwaliteit van de uitkomst altijd afhankelijk van de kwaliteit van de onderliggende geografische data.
Goede analyses zijn pas waardevol wanneer mensen de resultaten begrijpen. Geo-visualisatie vertaalt complexe datasets naar kaarten, dashboards, 3D-modellen en digital twins die direct inzicht geven.
Dat is belangrijk, want steeds meer beslissingen worden genomen op basis van geografische informatie. Bestuurders, beleidsmakers, projectleiders en beheerders willen niet de ruwe data zien, maar een helder beeld van de situatie.
Met de opkomst van webGIS, interactieve dashboards en digital twins wordt visualisatie bovendien steeds belangrijker. Niet alleen voor analyse, maar ook voor communicatie en samenwerking tussen verschillende disciplines.
Uiteindelijk draait Geo-ICT niet om data, maar om het beheren en ontwikkelen van onze leefomgeving. Land Management richt zich op het vastleggen, beheren en gebruiken van geografische informatie binnen organisaties en overheden.
Denk aan basisregistraties, eigendomsinformatie, assetmanagement, ruimtelijke ordening, kabels en leidingen, waterbeheer en de openbare ruimte. Hier komen alle voorgaande fundamenten samen en worden analyses omgezet in praktische toepassingen.
Juist daarom is Geo-ICT tegenwoordig onmisbaar geworden. Vrijwel iedere maatschappelijke opgave – van woningbouw en energietransitie tot klimaatadaptatie en mobiliteit – vraagt om betrouwbare geografische informatie én professionals die begrijpen hoe de volledige geospatiale keten werkt.
Als ik één ontwikkeling zie, dan is het wel dat Geo-ICT de komende jaren alleen maar belangrijker wordt. Vrijwel iedere maatschappelijke opgave heeft inmiddels een geografische component. Denk aan de energietransitie, klimaatadaptatie, woningbouw, mobiliteit, waterbeheer en de inrichting van onze leefomgeving. Tegelijkertijd zorgen GeoAI, digital twins, cloudplatformen en realtime sensordata ervoor dat geografische informatie sneller beschikbaar is en een steeds grotere rol speelt in besluitvorming.
Technologie zal daarbij blijven veranderen. Over tien jaar werken we waarschijnlijk met hulpmiddelen die we ons vandaag nog nauwelijks kunnen voorstellen. Maar hoe snel de technologie zich ook ontwikkelt, de fundamenten van het vak blijven hetzelfde. Wie begrijpt hoe geografische informatie wordt verzameld, gepositioneerd, geanalyseerd, gevisualiseerd en beheerd, kan zich blijven aanpassen aan nieuwe ontwikkelingen.
Dat is ook de visie waarmee ik ooit Geo-ICT Training Center ben gestart. Niet door eindeloos te discussiëren over definities, maar door mensen op te leiden en het vakgebied vooruit te helpen. Die visie passen we vandaag de dag nog steeds toe. Onze cursussen en traineeships zijn gebaseerd op de praktijk en op de brede fundamenten van Geo-ICT, waardoor professionals snel inzetbaar zijn en tegelijkertijd een stevige basis voor hun verdere carrière ontwikkelen.
Die aanpak blijkt niet alleen in Nederland aan te slaan. Inmiddels passen we dezelfde formule ook steeds vaker toe in andere Europese landen. De uitdagingen verschillen soms per land, maar de fundamenten van Geo-ICT zijn overal hetzelfde. Juist daarom geloof ik dat kennisdeling, praktijkgericht opleiden en internationale samenwerking een belangrijke rol zullen spelen in de verdere ontwikkeling van ons vakgebied.
Als we blijven investeren in mensen én in die zes fundamenten, ben ik ervan overtuigd dat de toekomst van Geo-ICT nog maar net is begonnen.
